Viêm Gan C

Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Ngừa Viêm Gan C

 

Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng

(714) 531-7930

www.nguyentranhoang.com

Viêm gan C lây lan chủ yếu qua đường máu, và một phần (tương đối rất) nhỏ qua đường tính dục.  Tỉ lệ lây lan qua đường tính dục, tuy nhiên sẽ tăng cao hơn nhiều ở những người đã bị nhiễm HIV.

Truyền máu bị nhiễm bệnh, dùng chung kim chích với người bị viêm gan C có thể mang máu của người bệnh vào cơ thể của mình để lây bệnh.  Tuy nhiên, nhiều đường khác, miễn là có thể đem một tí huyết của người bệnh vào cơ thể ta, cũng có thể lây bệnh, thí dụ như xâm, châm cứu, xỏ lổ để đeo khoen, dùng kim không sạch, dùng chung dao cạo (nhất là ở Việt Nam, những người hớt tóc thường có thói quen dùng một con dao cạo râu tóc cho tất cả thân chủ), dùng chung bàn chải đánh răng…

Có kháng thể với viêm gan C tức là đã bị viêm gan C. 

Điều này khác với viêm gan B.  Phản ứng của cơ thể với siêu vi trùng (virus) viêm gan B tạo ra nhiều loại kháng thể khác nhau, và dựa vào loại kháng thể nào dương tính hay âm tính, người ta có thể biết được là bệnh nhân có bị bệnh hay không, bị cấp tính hay mạn tính (chi tiết về viêm gan B đã được trình bày trong bài viết về viêm gan B.)

Có kháng thể với viêm gan C có thể coi như đồng nghĩa với bị viêm gan C.  Tuy nhiên, nếu muốn khẳng định cho chắc cũng như để giúp cho việc điều trị, sẽ cần phải làm thêm một số xét nghiệm như đếm số lượng virus trong cơ thể (viral load, hepatitis C RNA quantity), phân nhóm virus (nếu may gặp nhóm hiền tỉ lệ chữa khỏi sẽ rất cao, nếu không may lắm, gặp nhóm dữ, tỉ lệ chữa khỏi sẽ thấp hơn), đo chức năng gan, siêu âm gan định kỳ xem có bướu hay không, thử AFP (Alpha Feto Protein) để xem bệnh có thể đã phát triển thành ung thư hay chưa (người chỉ bị viêm gan C thôi mà chưa bị ung thư gan cũng có thể có mức độ của chất này hơi cao, tuy nhiên, nó cũng có thể giúp một phần để theo dõi kỹ hơn tiến triển biến chứng của bệnh, nhất là biến chứng ung thư). 

Điều tương đối quan trọng trong việc quyết định trị liệu và xác định một cách chính xác mức độ tổn thương của gan là sinh thiết gan (thường là dùng kim đâm vào gan lấy ra một ít mô gan để nhìn trên kính hiển vi xem gan đã bị tổn thương đến mức độ nào). 

Lúc trước, người ta vẫn nghĩ rằng theo dõi chức năng gan có thể giúp xác định và theo dõi mức độ tổn thương của gan, tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy rằng chức năng gan và các triệu chứng không liên quan trực tiếp đến độ tổn thương của gan ở người bị nhiễm viêm gan C.  Ngay cả số lượng virus nhiều hay ít cũng có thể không liên quan mật thiết với độ tổn thương của gan.

Bị lây bệnh lúc dưới 40 đến 45 tuổi, không phải qua đường truyền máu, chưa có biến chứng, là những yếu tố thuận lợi cho việc điều trị,và do đó nên điều trị càng sớm càng tốt. 

Khi bị bệnh càng lâu, càng lớn tuổi, gan đã bị tổn thương nhiều, việc chữa khỏi sẽ có tỉ lệ thấp hơn và khả năng bị biến chứng sẽ cao hơn.  Tuy nhiên, với các thuốc hiện nay, vẫn có một số bệnh nhân tuổi cao hơn, cũng có thể còn đủ điều kiện để được điều trị viêm gan C.

Biến chứng thường gặp nhất của viêm gan C là xơ gan và ung thư gan. 

Các nghiên cứu kéo dài từ mười đến hai mươi năm cho thấy rằng nếu không chữa trị, năm mươi phần trăm những người viêm gan C sẽ bị xơ gan.  Và các biến chứng nặng hơn như tử vong, ung thư gan liên quan rất mật thiết với xơ gan. 

Tuỳ theo các nghiên cứu khác nhau, một khi đã bị xơ gan, tỉ lệ chuyển thành ung thư gan ở những người bị viêm gan C mỗi năm là 0-3 phần trăm.  Trong số những người bị ung thư gan ở Hoa Kỳ, có một phần ba có bệnh viêm gan C. 

Nếu không bị xơ gan và ung thư gan, tỉ lệ sống còn ở những người viêm gan C tương đối tốt. Trong một nghiên cứu trên 384 người, tỉ lệ sống sót sau 3,5, và 10 năm là 96, 91, và 79 phần trăm. 

Tuy nhiên, một khi đã bị xơ gan mất bù (decompensated cirrhosis-xơ gan mà chức năng gan đã quá tệ khiến cho gan không còn có thể làm tròn nhiệm vụ), tỉ lệ sống còn sau năm năm chỉ còn dưới 50 phần trăm. 

Thời gian cần thiết để điều trị bệnh tuỳ theo từng trường hợp, như bị nhiễm loại virus nào, tổn thương gan nhiều hay ít, và sự đáp ứng với thuốc của từng bệnh nhân.  Tỉ lệ đáp ứng với trị liệu có thể rất khác nhau.Một cách rất tổng quát, với các thuốc trước đây, thời gian điều trị thường là 24 đến72 tuần. 

Với các thuốc mới nhất hiện nay, tỉ lệ đáp ứng với thuốc có thể cao hơn, không cần phải chích, ít tác dụng phụ hơn, và thời gian điều trị, trong một số trường hợp, có thể rút ngắn xuống còn chỉ có 12 tuần.

Trong các trường hợp mà gan đã bị tổn thương quá trầm trọng, ghép gan, là một chọn lựa, để cứu mạng bệnh nhân.  Tuy nhiên, sau khi ghép gan, bệnh nhân vẫn cần được điều trị để tiêu diệt virus viêm gan C.

Bên cạnh việc dùng thuốc, điều quan trọng nhất để giúp bệnh không bị phát triển nhanh lên, là bảo vệ lá gan, bằng cách tuyệt đối không uống rượu (nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, ở những người đã bị viêm gan, nhất là xơ gan, chỉ cần một số lượng nhỏ rượu cũng có thể có tác dụng rất tai hại), tránh hoặc hạn chế các thuốc có thể ảnh hưởng xấu tới lá gan, tránh bị nhiễm các bệnh viêm gan khác (một trong những điều cần làm là chích ngừa viêm gan A và B nếu chưa bị).

Tylenol là một thuốc có thể ảnh hưởng tới gan.  Một vài nghiên cứu cho thấy, nếu chưa bị ảnh hưởng nặng tới chức năng gan, ta có thể dùng Tylenol dưới 2 gram một ngày (dĩ nhiên nếu có thể dùng thuốc khác không ảnh hưởng đến gan thì tốt hơn). 

Nên nhớ là ngay cả ở người không bị bệnh gan, không bao giờ dùng Tylenol chung với rượu bia.

Một số nghiên cứu cho thấy rằng dược thảo không có tác dụng khác hơn placebo (thuốc giả) trong việc điều trị viêm gan C.  Thường thường, nếu thật sự có hiệu quả, có lẽ người ta đã đăng ký với FDA sản xuất số lượng lớn để có thể giúp cho nhiều người (và cũng để có nhiều tiền hơn). 

Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng

www.nguyentranhoang.com

714-531-7930

 

Các bài viết khác

Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Gout (bệnh thống phong)

10 August, 2018
Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Gout (bệnh thống phong) tiếp theo

17 August, 2018
Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Tiêu chảy khi đi du lịch

24 August, 2018

'Chim' nhỏ

31 August, 2018