Gout (bệnh thống phong) tiếp theo

Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Gout (bệnh thống phong) tiếp theo

 

Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng

(714) 531-7930

www.nguyentranhoang.com

Làm sao để biết chắc chích ngừa có hiệu quả hay không?

Cách đơn giản để biết chích ngừa viêm gan B có hiệu quả hay không, là thử kháng thể của cơ thể đối với loại kháng nguyên bề mặt của viêm gan B, HBsAb (cơ thể con người tạo ra nhiều loại kháng thể khác nhau nhằm chống lại các thành phần khác nhau của virus viêm gan B, như phần lõi –core-, phần bề mặt –surface-, vân vân.  Trong từ HBsAb,

  • HB là viết tắt của Hepatitis B –viêm gan B-,
  • s là chữ đầu của surface,
  • Ab là viết tắt của Antibody-kháng thể-).

Cho tới nay, nếu mức kháng thể HBsAb này cao hơn 10 IU/L, thì bệnh nhân được coi như đã có đề kháng với viêm gan B.  Con số này dựa trên một nghiên cứu trên 773 người, được thực hiện vào các năm  1980s, tỉ lệ bị viêm gan cấp tính đã tăng gấp bảy lần khi mức kháng thể HBsAb giảm xuống dưới mức 10 IU/L .

 

Chích ngừa có hiệu quả bao nhiêu phần trăm?

Dùng mức 10 IU/L của HBsAb để xác định xem người chích có miễn dịch hay chưa, thì nói chung 95 phần trăm người lớn mạnh khoẻ sẽ có miễn dịch sau khi chích đủ ba mũi.  Tỉ lệ đạt được miễn dịch sau khi chích giảm đi khi tuổi càng cao, đến mức 86 phần trăm ở tuổi tứ tuần (lứa tuổi bốn mươi), và đến lứa tuổi sáu mươi, tỉ lệ này chỉ còn 47 phần trăm.  Tỉ lệ đáp ứng với thuốc chủng ngừa viêm gan B cũng giảm đi đôi chút ở người mập, hút thuốc và đàn ông.

Tỉ lệ đáp ứng với thuốc chủng giảm đi một cách đáng kể ở những bệnh nhân bị xơ gan, suy thận mạn tính (chronic renal failure), những người được cấy ghép các bộ phận cơ thể (organ transplant recipients) và những người bị suy giảm miễn dịch.  Ở những bệnh nhân lọc máu kinh niên (chronic hemodialysis), tỉ lệ đáp ứng với thuốc chủng chỉ có khoảng 50 đến 60 phần trăm.  Dù vậy, khi so sánh với những bệnh nhân lọc máu kinh niên không được chích ngừa, nguy cơ bị nhiễm viêm gan B ở những người được chích ngừa cũng giảm đi đến 70 phần trăm.

 

Sau khi chích ngừa có cần phải kiểm tra sự hiệu quả của thuốc ngừa hay không?  Thử như thế nào?

Ở người mạnh khoẻ và trẻ, nói chung, không cần thiết lắm phải kiểm tra hiệu quả của thuốc chủng sau khi chích, vì tỉ lệ đáp ứng với thuốc lên đến 95 phần trăm.  Các trường hợp cần phải kiểm tra là ở các nhân viên y tế (phải tiếp xúc với máu hàng ngày nên có nguy cơ cao), các bệnh nhân lọc máu, cũng như những người có nguy cơ cao bị nhiễm virus viêm gan B hoặc có tỉ lệ đáp ứng với thuốc thấp (như đã trình bày ở các câu hỏi trên).

Kiểm tra hiệu quả thường nên được thực hiện một hoặc hai tháng sau khi chích ngừa đủ ba mũi (trừ trường hợp các bé sinh bỡi mẹ bị đã bị nhiễm viêm gan B, thì thử ở tuổi từ 9 đến 15 tháng).  Bằng cách thử mức HBsAb như nói trên.

Những người khi kiểm tra mà thấy chưa có miễn dịch thì nên chích một đợt thứ hai (cũng ba mũi).  Theo một số nghiên cứu, những người cần chích đợt hai có tỉ lệ đáp ứng với thuốc từ 50 đến 70 phần trăm.  Sau đợt chích thứ hai, nên thử lại xem mình đã có miễn dịch hay chưa.

 

Bao nhiêu lâu thì cần chích ngừa lại viêm gan B?

Mức độ kháng thể chống với viêm gan B thường giảm theo thời gian, tuy nhiên nhiều nghiên cứu cho thấy dù khi mức độ kháng thể đã giảm xuống, tỉ lệ người đã chích ngừa bị nhiễm viêm gan B rất thấp, và nếu có bị nhiễm cũng nhẹ hơn.

Sự bảo vệ của thuốc có vẻ như có thể kéo dài từ 10 đến 12 năm ở những người có đáp ứng tốt với thuốc ngay từ đầu (HBsAb trên 100 IU/L).  Hiện nay, chưa có hướng dẫn chính thức bao nhiêu lâu thì nên chích bồi (booster injection) trừ trường hợp ở những người lọc máu kinh niên thì cần phải kiểm tra mức HBsAb hàng năm để chích bồi khi HBsAb giảm xuống dưới 10 IU/L (ở những người mạnh khoẻ khác, chưa có qui định này vì như nói trên, dù mức HBsAb xuống thấp, có vẽ như cơ thể vẫn có phản ứng tương đối tốt nếu bị nhiễm virus viêm gan B).

Gần đây, đang có dự định thay đổi lịch chích ngừa để chích bồi viêm gan B ở những trẻ em đã được chủng ngừa.

Nếu cẩn thận, có lẽ ta nên kiểm tra độ miễn nhiễm sau khi chích, và nếu có miễn dịch rồi, cứ sau khoảng mười năm thì kiểm tra lại và chích bồi nếu cảm thấy cần thiết (chỉ tốn tiền thuốc chứ (cho tới nay) không (thấy) hại gì.

 

Những cách khác để giảm nguy cơ nhiễm viêm gan B

Bên cạnh việc chích ngừa, ta có thể giảm nguy cơ bị lây viêm gan B bằng cách:

Tìm hiểu tình trạng có bị nhiễm viêm gan B chưa của người có quan hệ tính dục với mình.  Nếu chưa biết rõ, cần (luôn luôn) dùng bao cao su làm bằng latex hoặc polyurethane (đúng cách) mỗi khi có quan hệ tính dục với bất cứ ai mà mình không chắc chắn về tình trạng bị nhiễm bệnh viêm gan B hoặc các bệnh hoa liễu khác (như AIDS-Siđa, giang mai…).  Cần chú ý rằng dù là bao cao su có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm bệnh, nhưng không phải là tuyệt đối, vì chúng có thể rách, lủng, bể, nhất là nếu ta không biết dùng cho đúng cách.

Ngừng chích xì ke, ma túy.  Có nhiều cơ quan y tế công cộng và thiện nguyện có thể giúp ta làm điều này.  Nếu chưa thể ngưng, thì cần dùng ống chích và kim vô trùng mỗi lần chích.  Không bao giờ dùng chung kim với người khác.

Cần cẩn thận khi đi xâm (tatoo) hoặc xỏ lổ (body piercing).  Cần tìm và kiểm tra những nơi có uy tín, có giấy phép, và hỏi họ về việc vô trùng các dụng cụ của họ.  Cần biết chắc là các nhân viên dùng kim và các dụng cụ vô trùng.  Nếu họ khó chịu, hay không trả lời các thắc mắc của ta, thì nên đi tìm tiệm khác.

Trước khi đi du lịch đến các vùng có nguy cơ bị viêm gan B cao, nên kiểm tra xem ta có miễn nhiễm chưa, và có nên chích ngừa hay không.  Cần nhớ là phải chích ba mũi trong sáu tháng, sau đó cần thêm vài tháng để chờ cơ thể tạo ra đủ kháng thể (do đó nếu muốn chắc, nên hỏi trước khi du lịch khoảng chín tháng).  Thật ra, chỉ cần nhớ là viêm gan B lây qua đường giao hợp và máu, và tránh tiếp xúc với các nguy cơ đó, thì cũng tương đối an toàn.

Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng

www.nguyentranhoang.com

714-531-7930

 

Các bài viết khác

Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Tiêu chảy khi đi du lịch

24 August, 2018

'Chim' nhỏ

31 August, 2018
Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Nhức Đầu Migraine

31 August, 2018

Chân Không Chịu Nghỉ

07 September, 2018

Đau Lưng

13 September, 2018
Kết Nối Với "Bác Sĩ Của Bạn" Trên Báo Việt Tide

Đầy Hơi

14 September, 2018